Het uitstellen van Maghrib en vervroegen van ‘Ishaa en Tarawih

ReutersMoroccoPrayers-975x649

 

Vraag

We hebben gehoord dat enkele moskeeën in deze voortreffelijke maand [Ramadan]  het Maghrib-gebed, na ingaan van haar gebedstijd, met 40 [of 50]minuten uitstellen en vervolgens [in de moskee] achtereenvolgend de gebeden van Maghrib, ‘Ishaa en Tarawih bidden. Is dat toegestaan?

Antwoord

De fatwa die over dit vraagstuk is verschenen heb ik gelezen. Het is een onjuiste fatwa, omdat de wijze van samenstelling verworpen is voor het gebed. De fatwa baseert zich allereerst op het vraagstuk van samenvoeging tussen gebeden, wanneer het ‘Ishaa-gebed erg laat wordt ten opzichte van het Maghrib-gebed. Onder de moslims in de Europese landen is deze fatwa bekend. Echter is deze fatwa om twee redenen niet correct en onzorgvuldig:

Eerste reden

De overlevering waar de voorstanders van het samenvoegen van gebeden de uitspraak uit afleiden, is niet gebaseerd op een letterlijke samenvoeging, zoals de meerderheid van de geleerden zeiden. Sterker nog, imam at-Tirmidhi zei dat de geleerden het erover eens zijn dat zij niet handelen naar de schijnbare betekenis van die hadith.

A) Sayyiduna Ibn ‘Abbas [radiyallahu ‘anhu] vermeldde in de hadith dat de profeet Mohammed ﷺ dat deed om de moeilijkheid [al-haraj] weg te nemen. Daarmee doelde hij erop dat het géén gewoonte was. Indien het onvoorwaardelijk gold voor het wegnemen van de moeilijkheid, dan had het bestaan van het tijdstip voor het ‘Ishaa-gebed geen betekenis. Immers, het tijdstip van  ‘Ishaa valt altijd in de nacht als het laatste tijdstip waarop de mens zijn werk of bezigheden eindigt en daarna in rust en slaap wil verblijven.

Het is daarom voor niemand toegestaan om te zeggen dat dit specifiek geldt voor de Europese landen. De genoemde overlevering vond plaats in al-Madinah al-Munawwarah waar de tijden gemiddeld zijn en de moeilijkheid [al-haraj] niet aanwezig is. Daarnaast, al zou het toegestaan zijn om te handelen naar deze hadith, dan zou dit alleen mogen gelden in sommige toestanden en onder bepaalde omstandigheden en niet op een structurele manier die de gehele maand voortduurt.

De uitleg en verduidelijking van deze hadith en de conclusie voor de geoorloofdheid om het gebed samen te voegen, staat vermeld in de uitleg en toelichtingen van overleveringen en jurisprudentieboeken [waarvan in detail in het boek al-Yawaqiet fie ahkaam al-Mawaqiet van imam Shihab ad-Deen al-Qarafi, moge Allah hem genadig zijn].

B) Het uitstellen van het Maghrib-gebed ná het ingaan van de gebedstijd is fout [in de Maliki madhhab zondig]. In de hadith van Jibriel [‘alayhi assalaam] over de gebedstijden, waarin hij voor twee dagen in de gebeden is voorgegaan om de profeet Mohammed ﷺ de gebedstijden te leren, heeft het gebed bij het tijdstip van ingaan plaatsgevonden. Vandaar dat onze maliki-geleerden hebben gezegd dat de [ikhtiyari]tijd van Maghrib krap is en een duur heeft dat gelijk is aan de duur waarin een persoon zich klaar kan maken voor het gebed. Het klopt dat de meerderheid van de geleerden hebben gezegd dat de gebedstijd van Maghrib bdoor blijft lopen tot aan ‘Ishaa, maar dit valt buiten de moskeeën waar het gebed gemeenschappelijk wordt gebeden. En ik ben niet op de hoogte van moskeeën waarin moslims hebben besloten om het Maghrib-gebed met veertig minuten vanaf zonsondergang uit te stellen en dit voor het Maghrib-gebed als een gewoonte aanhouden. [met uitzondering van de moskee(ën) die deze nieuwe fatwa wel toepassen]

[de shaykh spreekt hier o.a. over de verplichting binnen de Maliki madhhab, waarbij een gebed gebeden moet worden in haar ikhtiyari-tijd en niet zonder geldige reden uitgesteld mag worden tot de Daruri-tijd van dit gebed. Voor meer informatie over de begrippen Ikhtiyari en Daruri en wat wel een geldige reden is om het gebed uit te stellen, zie de volgende link.]

C) Het baseren van de geldigheid van het Tarawih-gebed vóór het ingaan van ‘Ishaa op vermeende basis van een uitspraak in de Hanafi wetschool is onjuist. Er is geen hanafi-geleerde te vinden die hier een fatwa over heeft gegeven, het correct heeft verklaard en daar de voorkeur aan heeft gegeven.

Tweede reden

De tweede reden waarom deze fatwa niet correct en onzorgvuldig is, is dat het aannemen van deze verworpen uitspraak, noodzaakt tot het toestaan dat het Tarawih-gebed het hele jaar door vóór het ‘Ishaa-gebed gebeden zou kunnen worden. Er is geen twijfel dat deze kwestie in tegenstrijd is met de handelingen van de Mohammadaanse ummah, al 15 eeuwen lang. Geleerden hebben het aannemen van verworpen uitspraken afgekeurd. Onze imam Malik ibn Anas [moge Allah hem genadig zijn] zei: “Een afwijkende hadith komt alleen van een afwijkende persoon.” Dat wil zeggen; een vreemde persoon die de grondbeginselen van de wetenschappen niet in acht neemt, alles aanneemt wat hij vindt zonder dat accuraat vast te stellen en niet daarover te peinzen en de principes [qawa‘id] noch de grondbeginselen [usul] toepast. Daarom heeft geen enkele mujtahid voor de geschetste situatie een fatwa uitgegeven en heeft de genoemde fatwa ook geen oorsprong. Het is een verworpen vorm van ‘talfieq’. Talfieq is het samenvoegen van verschillende uitspraken in één bepaalde situatie van verschillende mujtahideen.

De hanafi-geleerden hebben in dit geval het überhaupt niet toegestaan om het gebed samen te voegen, behalve tijdens de Hadj [de Bedevaart]. Samenvoegen is bij hen ook vanwege regen, vrees of reizen niet toegestaan. Zijn zij degenen van wie deze shaykh een uitspraak wil aannemen terwijl zijzelf daar niet op vertrouwden en zij meer op de hoogte zijn van de fatwa-principes van hun eigen wetschool? In de genoemde fatwa zijn twee kwesties verzameld die niemand van de geleerden heeft toegestaan. Hoe kan het dan voor ons correct zijn om daarnaar te handelen?

De beloning staat gelijk aan de moeite

Ik weet niet waarom sommige mufti’s bepaalde islamitische vraagstukken makkelijker willen maken, tot op zulke hoogte dat zij de wensen van de mensen beginnen te volgen. Zij kijken niet naar het feit dat de beloning gelijk staat aan de moeite. Het is bewezen dat de profeet Mohammed ﷺ het ‘Ishaa-gebed bad met zijn Metgezellen en sommigen van hen sliepen terwijl zij aan het wachten waren op het gebed. Toch heeft de profeet Mohammed ﷺ de gebedstijd niet gewijzigd en gaf hij hen geen duidelijke vrijstelling om eerder te gaan bidden en vervolgens te gaan slapen, zoals sommige gemakzuchtige mensen dat doen in onze tijd.

Wanneer we kijken naar de Europese landen dan zien we dat Allah subhanahu wa ta’ala ons erg veel gemak heeft geschonken in het winterseizoen. De nachten zijn dan lang en de dagen kort. Tot nu toe hebben we niemand gehoord die het toegestaan heeft om dan de gebeden van Dhuhr, ‘Asr en Maghrib samen te voegen, omdat het verschil in Nederland tussen de drie gebeden nabij de 3,5 uur bedraagt, die plaatsvinden in een dagdeel in de middag en op een tijd wanneer normaal gewerkt wordt. Wij vragen Allah subhanahu wa ta’ala  veiligheid van zulke vreemde en afwijkende fatawa.

Wat de mensen dienen te doen is het volgende

In de periode waarin geen sprake is van een daadwerkelijke gebedstijd voor ‘Ishaa [wanneer de tekenen niet meer voorkomen in de grijze nachten], maar een tijdstip is vastgesteld op basis van schatting, is het aanhouden van een schatting makkelijker voor hen. In die periode [ongeveer 20 mei – 22 juli] vindt het ‘Ishaa-gebed 1,5 uur vanaf het Maghribgebed plaats. Dan wordt de ‘Ishaa gebeden en daarna de Tarawih. Degene die een relatieve inschatting aanhoudt [over het hele jaar door], dat is dan aan hem, maar het is niet toegestaan om mensen het verzachten op te dwingen in de moskeeën. In de periode wanneer wel sprake is van een daadwerkelijke gebedstijd voor ‘Ishaa, worden de tijden aangehouden die op de gebedstijdenkalenders van de moskeeën zijn aangegeven. [Voor een uitgebreidere uitleg, zie onze interactieve publicatie hierover]

Vrijwillige gebeden zijn niet beperkt tot in de nacht alleen. Een persoon kan tussen Maghrib en ‘Ishaa bidden wat hij wil aan gebeden, maar dit wordt niet het Tarawih-gebed genoemd. Het is niet toegestaan om het Tarawih-gebed te verrichten op een manier die tegenstrijdig is met de sunnah.  De genoemde fatwa is juridisch gezien op een vreemde wijze tot stand gekomen; Het voegt verschillende afwijkende meningen samen met talloze tegenstrijdigheden.

Wat moet ik doen als mijn moskee de methodiek hanteert uit deze fatwa?

Wat u in dit geval kunt doen, is het gebed met de intentie van nafilah te bidden, dus als vrijwillige gebeden. Op dat moment zijn die gebeden namelijk niet de werkelijke ‘Ishaa en tarwawih maar zijn het nawafil [vrijwillige gebeden]. Wanneer de werkelijke tijd van ‘Ishaa is ingegaan, dan kunt u het ‘Ishaa-gebed alleen gaan bidden en kunt u daarna aansluiten bij het Tarawih-gebed, als het Tarawih-gebed op dat moment nog gaande is. En Allah weet het beste.

Wij vragen Allah, geprezen en verheven zij Hij, succes voor de moslims en moslima’s in hun aanbiddingen en vragen Hem onze gebeden en vasten te accepteren.

Shaykh Galal ‘Ali ‘Amer al-Jihani
Bron: Dar Al Hijrah (2013 – 1434H)

jalal1Shaykh Galal al-Jihani is een invloedrijke geleerde,
wonende in Nederland, waar hij de functie vervult
als hoofddocent Islamitische Wetenschappen aan
de  Islamitische Universiteit Rotterdam. Naast zijn
specialisme in ‘ilm al-Kalam, Hadith en ‘Aqida, is de shaykh
ook een mufti in de Maliki wetschool.