De geldigheid van het huwelijk met een moslim die niet bidt

Door shaykh Galal al-Jihani [hafidhahullah],  alineakoppen toegevoegd door Sunni Instituut ter overzichtelijkheid

De laatste tijd zie ik een fatwa (islamitisch oordeel op een bepaald vraagstuk) vaak voorbijkomen op Facebook en internet. Deze wordt tevens veelvuldig gedeeld. De fatwa gaat over een moslima die middels een huwelijk verblijft met een moslimman die het gebed niet verricht. De fatwa geeft aan dat het voor de vrouw niet toegestaan zou zijn om bij deze man te blijven. In andere fatwa’s of commentaren wordt zelfs aangegeven dat wanneer deze vrouw bij hem blijft, zij zich schuldig maakt aan overspel (zina). Een voorbeeld van deze fatwa in het Nederlands luidt als volgt; “Als jouw man nooit bidt, is jullie huwelijk ongeldig. Je dient van deze man te scheiden!” 

(De salafi-) shaykh Ibn al-‘ Uthaymin zei:

“Als een vrouw getrouwd is en haar man bidt niet, niet alleen en ook niet gezamenlijk in de moskee, dan is haar huwelijk met hem ongeldig en geldt zij niet meer als zijn echtgenote. Hij mag geen huwelijksomgang meer met haar hebben, omdat ze als een vreemde vrouw is geworden voor hem. Zij is verplicht in deze situatie om terug te keren naar haar familie en haar uiterste best te doen om van deze man te scheiden die ongelovig is geworden nadat hij de islam heeft gekend.”

Een ander voorbeeld van een dergelijke fatwa: http://www.al-islaam.com/qa_details.php?id=1351

Voorzichtigheid

Ten eerste, alle fatwa’s die betrekking hebben op het huwelijk (de Nikaah) en het scheiden (de Talaaq), daar dient men uiterst voorzichtig mee te zijn. Het is een zeer gevoelig onderwerp en het nemen van verkeerde beslissingen kan gevaarlijke gevolgen hebben. Het gaat namelijk over de relatie tussen man en vrouw, over een gezin waarbij ook kinderen betrokken kunnen zijn, over families, etc. Een dergelijke fatwa heeft invloed op al deze personen. Het valt mij op dat vele fatwa’s die naar het Nederlands zijn vertaald vanuit anderstalige bronnen, niet zijn gebaseerd op de fundamenten van fiqh (usul ul fiqh). Vele fatwa’s zijn niet op basis van de vier fiqhscholen van Ahl al-Sunnah wal Jamaa’ah (de bekende fiqhbronnen onder de moslims), maar zijn van bronnen daarbuiten, waaronder zich ook onjuiste fatwa’s bevinden. Het is niet toegestaan om een fatwa te vragen of aan te nemen van iemand die niet bekend is (of zich niet bezig houdt) met de fiqh, het geloof, de islamitische wetenschap, de fiqhwetenschap, etc. Een van de verplichtingen van de moslim is dat deze de fatwa vraagt aan een betrouwbare persoon die hier bekend mee is en deze is zelf verantwoordelijk om te zoeken naar een persoon die betrouwbaar genoeg is om een fatwa aan te vragen.

Buitenlandse Arabische fatwa’s vertalen naar het Nederlands

Ten tweede wil ik het hebben over de fatwa’s van sommige geleerden die zijn vertaald vanuit het Arabisch naar het Nederlands. De opmerking hier is dat fatwa’s, en vooral de fatwa’s die gaan over het huwelijk (de Nikaah) en het scheiden (de Talaaq), nooit vertaald en gegeven kunnen worden buiten de context van de gemeenschap. Fatwa’s kunnen namelijk gebaseerd zijn op onder andere de taal, gewoonten en de omstandigheden van een persoon. Deze zaken verschillen per land en kunnen zelfs verschillen binnen de islamitische landen. Laat staan tussen een islamitisch land en een Europees land. Tevens kunnen de bewoordingen van scheiding en huwelijk verschillen van de ene plaats met de andere. Wij adviseren dus eenieder om niet overhaast een antwoord op een vraagstuk te zoeken van geleerden uit het buitenland (die geen kennis hebben over Europa, de gewoonte en het leven in Europa).

Ontkennen vs het niet uitvoeren van het gebed

Ten derde wil ik het hebben over het ontkennen van het gebed (de Salaat). Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen twee verschillende situaties:

1. Een moslim die de verplichting van het gebed ontkent (oftewel gelooft dat het gebed niet verplicht is). Deze persoon ontkent iets wat zeker behoort tot de islam. Wanneer een moslim een verplichting of een verbod van de islam ontkent, wordt deze *afvallig. Deze persoon is dan geen moslim meer en betreft het huwelijk; deze is dan ontbonden (zonder talaaq: het is geen scheiding maar ontbinding). Dit wordt ook wel fasg (فسخ) genoemd. Volgens sommige geleerden is het toegestaan voor de vrouw om binnen de ‘iddah (wachtperiode) terug te keren naar haar man als zijn situatie is veranderd (hij zijn standpunten heeft aangepast). Er zijn met betrekking tot geloofsleer zowel vraagstukken die leiden naar afvalligheid als vraagstukken die aangeven dat de persoon ‘slechts’ een zonde begaat.

2. Een moslim die de verplichting van het gebed niet ontkent (deze gelooft dat het gebed verplicht is), maar het gebed niet verricht. Niet door vergeetachtigheid, maar deze is bijvoorbeeld te lui om het te verrichten; het wettelijke oordeel volgens de meerderheid van de geleerden en de moslims hierover is dat het een (grote) zonde is. Het is geen koefr (ongeloof) en er is geen sprake van afvalligheid. Men blijft moslim en binnen de grenzen van de islam. Er is een andere mening tussen de **geleerden, en de namen van deze geleerden zijn bekend en genoemd, die aangeven dat de persoon die opzettelijk het gebed niet verricht een afvallige is.

Praktijk in de geschiedenis

Ik adviseer om het boek van imam al-Nawawi, moge Allah genadig met hem zijn, Al Madjmu’ te bestuderen. In dit boek vermeldt hij de discussie en zegt hij (en daarom vermeldde ik eerder naast de geleerden ook; de moslims) dat we binnen de praktijken van de islam zien dat moslims erven van degenen die niet bidden. Moslims hebben over de gehele geschiedenis nooit iemand die niet bad ‘gegooid in de woestijn’. Echter, ze hebben hem begraven op de begraafplaats van de moslims, ze erven van hem en na het overlijden houden de vrouwen een ‘idda (wachtperiode van overlijden). Kortom: alle regels worden toegepast. Moslims hebben over de gehele geschiedenis de regels toegepast en hen geaccepteerd als moslims. Men kan dus niet zeggen dat een persoon die niet bidt afvallig is, omdat de meerderheid van de geleerden aangeeft dat dat niet zo is. Wat erg is bij deze fatwa die afkomstig is van geleerden uit Saoedi Arabië, is dat het niet alleen gaat om het verlaten van het gebed, maar ook dat wanneer hij overlijd, zijn erfgenamen niet van hem mogen erven en hij niet begraven zou mogen worden op islamitische wijze. De fatwa geeft aan dat hij ‘gegooid’ en begraven moet worden buiten de stad in de woestijn. Deze fatwa is echter niet gebaseerd op valide argumenten. [1]

Ook meningsverschil tussen Salafi-geleerden onderling

Denk niet dat de meerderheid van de geleerden de hadith niet hebben gelezen of niet hebben gezien waarin wordt aangegeven dat degene die het gebed niet verricht ongelovig is, maar het is juist andersom. Er zijn wel degelijk duidelijke bewijzen en die komen naar voren in de tekst van imam al-Nawawi (de bron is hierboven vermeld). Een geleerde van deze salafitische groep is de bekende shaykh Al-Albaani, die van mening is dat degene die het gebed verlaat, maar deze niet ontkent, nog steeds moslim is. Dit zorgde voor een grote discussie tussen shaykh Al-Albaani en de andere geleerden binnen dezelfde groep die zeiden dat deze afvallig is. Shaykh Al-Albaani gaf aan; ze kennen de hadith niet die duidelijk aangeeft dat ze moslim blijven. [2]

Stop met het delen van de fatwa

Ten vierde en laatste wil ik het volgende zeggen tegen de broeders en zusters die de fatwa hebben verspreid; zij dienen de fatwa niet meer te verspreiden en dienen uiterst voorzichtig met zulke zaken te zijn. Deze fatwa maakt de levens van families en gezinnen kapot. Er zijn personen die onterecht felle reacties geven (op o.a. Facebook), terwijl de ander onwetend is. Stel dat iemand zegt: “Ik wil de fatwa volgen van de geleerden die zeggen dat de persoon die het gebed niet verricht een afvallige is.” Dan dient hij alsnog te accepteren dat er geleerden zijn die een andere mening hebben en dat er mensen zijn die deze mening volgen. Kortom: wie geen fiqh heeft bestudeerd, geen valide argumenten heeft en de meningsverschillen tussen de geleerden en de meningen van de meerderheid van de geleerden niet heeft geaccepteerd, dan dient hij geen uitspraken te doen!

En Allah weet het beste.

Shaykh Galal Ali al-Jihany

jalal1 Shaykh Galal al-Jihani is een invloedrijke geleerde,
 wonende in Nederland, waar hij de functie vervult
 als hoofddocent Islamitische Wetenschappen aan
 de  Islamitische Universiteit Rotterdam. Naast zijn
specialisme in ‘ilm al-Kalam, hadith en ‘aqida, is de
 shaykh ook een mufti in de Maliki wetschool.
Opmerkingen en voetnoten

*Let op: Het bevestigen van de afvalligheid van een persoon dient door een geleerde of door een islamitische rechter te gebeuren die kennis heeft in de soort bewoordingen met betrekking tot afvalligheid, geloofsleer en dergelijke vraagstukken. Deze dient te beoordelen of het daadwerkelijk afvalligheid betreft of niet. Vervolgens zijn er andere regels, onder andere dat de persoon wordt aangesproken op zijn of haar fouten en een periode wordt gegeven om diens verkeerde standpunten in te trekken. Tevens zijn er een rechtszaak en geleerden nodig om de reden voor echtscheiding of in dit geval ontbinding vast te stellen.

**Let op: Wanneer er sprake is van bijvoorbeeld 10 geleerden met deze mening, staan daar tegenover duizenden grote geleerden die de andere mening aanhouden. Dit is tevens terug te lezen in de fiqhboeken.