De 6 soorten shirk [afgoderij] en haar oordelen

Door: Imam Muhammad Ibn Yūsuf al-Sanusi رحمه الله تعالى. Gestorven in 895 Hijri.

De soorten shirk zijn er zes:

1] Shirk Istiqlālin [shirk in de onafhankelijkheid]
Dit is het bevestigen van twee onafhankelijke goden, zoals de shirk van de Zoroastriërs [al-Majoos].

2] Shirk Tab’īdin [shirk van divisie]
Dit is het geloof dat Allah bestaat uit meerdere goden, zoals de shirk van de christenen [drie-eenheid].

3] Shirk Taqrībin [shirk van toenadering]
Dit is het aanbidden van anderen naast Allah ta’ala om dichterbij Allah te komen, zoals de shirk van de vroegere Arabieren ten tijde van de Jahiliyya.

4] Shirk Taqlīdin [shirk in blindvolgen]
Dit is het aanbidden van anderen naast Allah ta’ala door een ander [blind] te volgen, zoals de shirk van de latere Arabieren ten tijde van de Jahiliyya.

5] Shirk al-Asbāb [shirk in oorzaak/gevolg]
Dit is het toeschrijven van effecten aan natuurlijke oorzaken, zoals de shirk van de filosofen en degenen die geloven dat zaken onafhankelijk [los] van Allah ontstaan.

6] Shirk al-Aghrād [shirk in intentie]
Dit is het verrichten van daden voor anderen, dan omwille van Allah. [Een ander naam hiervoor is Shirk al-Asghar; de kleine Shirk].

Het oordeel over de eerste vier, is dat het met consensus [ijma’] ongeloof [kufr] is. Het oordeel over de zesde soort is dat het een zonde is en dat het met consensus geen ongeloof is.

Het oordeel over de vijfde soort wordt onderverdeeld:

a] Degene die wat oorzaken betreft zegt dat het effect komt van natuurlijke fenomenen, dan is er consensus over zijn ongeloof.

b] Degene die zegt het effect komt door een kracht die Allah erin heeft geschapen, dan is diegene een zondige innoveerder. Over zijn ongeloof zijn er twee uitspraken.

{Sharh al-Muqadimāt p.46}

Redactie Sunni Instituut:

Wij willen extra aandacht geven aan de vijfde soort shirk. Zoals jullie zien is het oordeel betreft hiervan verdeeld in twee. Lees dit alsjeblieft aandachtig door, aangezien dit gedetailleerde zaken zijn in de Islamitische ‘aqida.

Wat 5a betreft: Vele moslims vallen hier onbewust in en middels deze post willen wij onze broeders en zusters duidelijk maken dat alle oorzaken [asbab] wat je treft in de schepping, enkel zijn vanwege Allah ta’ala en niet door moeder natuur zoals soms wordt gezegd. Het toeschrijven van oorzaken aan natuurlijke fenomenen is shirk.

Wat 5b betreft: Velen die dit lezen zullen denken “hoezo is degene die zegt dat het effect komt door een kracht die Allah in iets heeft geschapen een zondige innoveerder?”

Dit is een van de meningsverschillen tussen de Ahl al-Sunnah wa’l Jama’ah [Ash’ari’s] en de Mu’tazila-sekte en we halen een simpel voorbeeld aan om het verschil aan te tonen.

Indien wij een voorbeeld nemen van vuur en brand:
Vuur is de sabab [oorzaak] en brand is het effect, beiden geschapen door Allah عز وجل.

De Mu’tazila zeggen dat Allah een kracht in het vuur heeft geschapen, waardoor het vuur dingen verbrandt. Het brandend effect is volgens hen een eigenschap van het vuur zelf.

De Ahl al-Sunnah zeggen dat Allah direct het effect van branden schept in het vuur. Vuur heeft dus niet vanzelfsprekend de eigenschap van branden, omdat Allah het effect [branden] schept.

Een van de bewijzen van Ahl al-Sunnah is dat het vuur onze profeet Ibrahim عليه السلام niet heeft gedeerd toen zijn volk hem wou verbranden.

Dit houdt echter niet in dat men paranoïde moet worden en overal op zijn taal dient te letten. We moeten een verschil maken tussen ‘ada [gewoonten] en ‘aqida. Zo kan je gerust tegen iemand zeggen “neem dit soepje, daar knap je van op.”

Dit is geen dwaling o.i.d. want dit heeft met de gewoonte in onze taal te maken. Het punt is dat je gelooft dat Allah ta’ala geneest en de soep een sabab is en niet de genezer.

Moge Allah ons allen het juiste begrip van onze geloofsleer schenken, amin.